خدایا به خورشید گیتی­فروز                      به پرتو فشانیش در نیم­روز

گیتی­فروز: فروزنده­ی جهان، روشن کننده­ی جهان                                پرتو: نور، روشنایی

نیم­روز: وسط روز، وقت ظهر(نام باستانی سرزمین سیستان)                      پرتوفشانی: نورافشانی

خدایا تو را به خورشید جهان­تاب و به نورافشانی­اش به هنگام ظهر سوگند می­دهم.

جهان را سراسر ز لفظ دری                      عطا کن نشاطِ زبان­آوری

جهان را سراسر: سراسرِ جهان را                لفظ دری: زبان درباری ایران، زبان فارسی

نشاط: شادمانی                                    لفظ: زبان                    زبان­آوری: سخن­وری، بلاغت

سراسرِ جهان را با زبان فارسی نشاط و سرزندگی سخنوری عطا کن.

فزون کن به عالم شکر خند را                   روایی ده این پارسی قند را  

فزون کن: زیاد به کار ببند            شکر خند: ترکیب وصفی مقلوب(خنده­ی شکر)             روایی: رواج، گسترش     پارسی قند: قندِ زبان پارسی(اضافه­ی تشبیهی)

خنده­های شکرین را در دنیا افزون کن و قند زبان پارسی را رواج و گسترش بده.

خدایا به گردان سپهر بلند                         به مردان صاحب دل دردمند

گردان: گردنده، چرخان         سپهر: آسمان         صاحب­دل: عارف، آگاه

خدایا به آسمان بلندِ گردنده­ و به انسان­های آگاه و دردمندت قسم می­دهم.

همه مردم از لطفت ای بی­نیاز                   عزیزند و آزاده و سرفراز

عزیز: گرامی، ارجمند             آزاده: وارسته             سرفراز: سربلند

ای خداوند بی­نیاز! مردم به لطف تو گرامی و وارسته و سربلند هستند.

به جانند و دل در پی راستی                      گریزنده­اند از کژی کاستی

به جانند و دل: با جان و دل              در پیِ راستی: به دنبال درست­کاری و صداقت           گریزنده: فراری، گریزان

گژی: ناراستی، کج­روی                  کاستی: تنبلی، سستی، کاهلی

با جان و دل به دنبال درست­کاری و صداقت­اند و از ناراستی و کج­روی­ها گریزان­اند.

پیام­آور صلح و مهرند و داد                       جهان را بدین گونه خواهند شاد

داد: عدل و انصاف                      مهر: دوستی، محبّت

مردمی که پیام آور صلح و محبّت و انصاف و عدالت­اند و به این گونه دنیا را شاد می­خواهند.

تو ای نازنین میهن ای خاک پاک               زانوار حق چهره­ات تابناک

انوار: ج مکسّر نور                      تابناک: درخشان، روشن

ای خاکِ پاکِ وطن و ای میهنِ نازنین! چهره­ات از نورِ خداوند روشن باد.

دو دست نیایش بر آرم فراز                       چنین خواهم از حق به راز و نیاز

نیایش: دعا، راز و نیاز                     برآرم فراز: بالا می­آورم، بلند می­کنم

دو دستِ دعا را به آسمان بلند می­کنم و با راز و نیاز از خداوند پنین می­خواهم.

سر سرفرازش به خورشید سای                   به شادان دلش شادی جان­فزای

سرفراز: سربلند            به خورشید سای: به خورشید برسان      سای: بُنِ مضارع از ساییدن

سرِ با افتخارش را به خورشید برسان و به دلِ شادش شادی جان را بیفزای.

سپس روکنم سرخوش ازشهدِ عشق             به ایران وگویم بدین مهد عشق

شهدِ عشق: اضافه­ی تشبیهی(عشق در شیرینی به شعر تشبیه شده­است).                سرخوش: سرمست، شادمان

شهد: عسل، انگبین         بدین: به این               مهدِ عشق: اضافه­ی تشبیهی(مهد: گاهواره) عشق به گهواره تشبیه شده است که بسیار آرامش بخش است.                با بیت بعدی موقوف­المعانی است.

بعد در حالی که از شیرینی عشق سرخوش و سرمست بودم، به ایران رو می­کنم و به این گهواره­ی عشق می­گویم:

ایا گاهوار عزیزان من                              تو ای ایزدی مرز ایران من

ایا: منادا(ای)            گاهوار: گهواره           ایزدی مرز: مرز و بوم خدایی            با بیت بعدی موقوف­المعانی­است.

ای گاهواره­ی عزیزانِ من! و ای مرز و بومِ خداوندی!

جهان تاجهان است آباد باش                      بر و بوم مردان آزاد باش

آرزو می­کنم تا جهان برقرار است آباد و خرّم و سرزمین مردمان وارسته باشی!